Jan Józef Podoski (1904-1998)
Jan Podoski urodził się 2 stycznie 1904 r w Kijowie jako syn Romana - profesora Politechniki Warszawskiej. Studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej ukończył w 1928 r. Już w czasie studiów pracował w Elektrowni Warszawskiej a następnie jako asystent, w Katedrze Miernictwa Elektrycznego Politechniki Warszawskiej, kierowanej przez prof. K. Drewnowskiego. Po studiach kończy “podchorążówkę artylerii” z I lokatą jako dowódca baterii.
Częściowe zahamowanie działalności naukowej wywołał wybuch II wojny światowej, w czasie której brał czynny udział w działaniach polskich sił zbrojnych w kampanii 1939 r. Następnie, po ucieczce z niewoli sowieckiej, przez Litwę, i Szwecję przedostaje się do Francji a następnie Anglii, kończy Wyższą Szkołę Wojenną i służy w wojsku, początkowo jako adiutant Szefa Sztabu Naczelnego Wodza a następnie jako szef wydziału przerzutów “cichociemnych” do kraju z terenu Anglii a następnie z bazy w Brindisi. Po upadku Powstania Warszawskiego służy w sztabie 1 Dywizji Pancernej. Bierze czynny udział w walkach w Holandii i Niemczech zdobywając wysokie bojowe odznaczenia polskie i zagraniczne (Krzyż Walecznych, Krzyż Armii Krajowej, Order of the British Empire, Order Oranje Nassan, Croix des Combattanos Volontaires) oraz medale za poszczególne kampanie. Działalność wojskową kończy w stopniu majora w stanie spoczynku. Będąc w Anglii opracowuje, wraz z gronem kolegów, jeden z trzech powstałych w okresiewojny, projektów elektryfikacji Polski. Jako perspektywę projektu autorzy przyjęli rok 1970, zaś powojenne granice Polski, jako granice z roku 1939. Warto tu zauważyć, że różnice w określonych wartościach zapotrzebowania energii, po odpowiednich przeliczeniach wynikających ze zmiany granic Polski, nie przekroczyły 15 % w stosunku do zapotrzebowania z roku 1970. Od chwili zakończenia wojny pracuje w firmie The English Electric Co. Ltd. w Bradford jako projektant trolejbusów. Na wezwanie Rady Wydziału Elektrycznego PW w 1947 r wraca do kraju i obejmuje wykłady z “trakcji elektrycznej” i “komunikacji miejskiej” na Wydziale Elektrycznym. Jednocześnie organizuje Zakład Trakcji Elektrycznej w powstającym Instytucie Elektrotechniki w Warszawie. Jest dyrektorem naukowym Instytutu. W listopadzie 1949 r Jan Podoski broni na WE PW pracę doktorską nt.: “O oporach doziemnych torów kolejowych” uzyskując z wyróżnieniem stopień doktora nauk technicznych. Rozwijającą się naukową działalność dr inż. Jana Podoskiego, przerwało nagłe uwięzienie w końcu 1949 r. Po 22 miesiącach śledztwa został skazany na 8 lat więzienia za “szpiegostwo i próbę obalenia ustroju Państwa”. W końcu 1954 r zostaje zwolniony i w pełni zrehabilitowany. Odzyskuje prawa publiczne i obywatelskie.Po uwolnieniu powraca do działalności naukowej i dydaktycznej. Obejmuje, po zmarłym ojcu, wykłady z “trakcji elektrycznej”.
Jednocześnie organizuje drugą naukową placówkę: Zakład Komunikacji Miejskiej w Instytucie Gospodarki Komunalnej.
Prowadzi wykłady z “zasad trakcji elektrycznej”, “komunikacji miejskiej” na WE PW.W roku 1958 zostaje Dziekanem Wydziału Elektrycznego (kadencja 1958 - 1962).
W roku 1962 uzyskuje tytuł “profesora zwyczajnego”. Prowadzi zajęcia dydaktyczne na Wydziale Elektrycznym, jest kierownikiem Zakładu Elektryfikacji Transportu Miejskiego w Katedrze Trakcji Elektrycznej i Prostowników Wydziału Elektrycznego.
Od 1962 r jest ekspertem ONZ w sprawach transportu miejskiego i zajmuje się zagadnieniami komunikacji miejskiej w krajach rozwijających się.
W latach 1964 - 1969 zostaje ponownie Dziekanem WE. Warto tu podkreślić ważną rolę jaką odegrał w okresie “marca 1968 r”, nie dopuszczając do represjonowania strajkujących studentów Wydziału. Rozwija współpracę z zagranicznymi ośrodkami akademickimi. Prowadzi wykłady w Institution of Electrical Engineers (Londyn) oraz Ecole Centrale d’Electricité (Paryż) na tematy związane z “trakcją elektryczną” i badaniami elektrotechnicznymi prowadzonymi w Polsce. W roku 1974 przechodzi na emeryturę, lecz nie kończy pracy zawodowej. W latach 1974 - 1976 jest zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego na Uniwersytecie Narodowym Zairu. Wykłada w Uniwersytetach Technicznych w Ghanie i Algierii. Będąc ekspertem ONZ, pracuje w wielu krajach afrykańskich i arabskich (Zair, Sierra Leone, Irak, Egipt, Dahomey, Ghana). Inicjuje organizację szeregu sympozjów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą, na tematy trakcji elektryczneji komunikacji miejskiej. W całym okresie pracy zawodowej jest orędownikiem budowy metra w Warszawie. Z chwilą podjęcia decyzji o budowie pierwszej linii metra w Warszawie, czynnie uczestniczy, w charakterze konsultanta, w pracach Generalnej Dyrekcji Budowy Metra, jest przewodniczącym Rady Naukowej przy Dyrektorze Budowy Metra. Zdając sobie sprawę z niedogodności związanych z budową metra, organizuje Społeczny Komitet Budowy Metra, mający za zadanie prezentację i popularyzację tematyki “metra” wśród mieszkańców Warszawy. W roku 1986 uzyskuje tytuł “doktora honoris causa” Politechniki Warszawskiej. Mimo sędziwego wieku, nie przerywa działalności.Organizuje i jest przewodniczącym Międzynarodowej Konferencji MET “Modern Electric Traction”, (1993, 1995, 1997).
Pracuje w Polskim Oddziale IEE. Otrzymuje tytuł Honorary Fellow of IEE. Wykaz publikacji prof. dr inż. Jana Podoskiego obejmuje ponad 250 pozycji w języku polskim, francuskim i angielskim. Oprócz publikacji o charakterze czysto technicznym, publikuje artykuły w prasie codziennej. Dotyczą one głównie społecznych aspektów komunikacji zbiorowej w dużych miastach.Oprócz pracy naukowej prowadzi zajęcia dydaktyczne, promuje współpracowników. Z grona uczniów prof. Jana Podoskiego wywodzi się ponad 20 doktorów nauk technicznych oraz 7 profesorów zajmujących się zagadnieniami związanym z trakcją elektryczną i transportem w miastach.
dr hab. Adam Szeląg - Kierownik Zakładu Trakcji Elektrycznej
na spotkaniu zorganizowanym dniu 14 stycznia 2004r przez Wydział Elektryczny PW poświęconym wspomnieniu o prof. Janie Podoskim w 100-lecie urodzin.